Zakładanie własnej działalności gospodarczej to ważny krok w rozwoju kariery zawodowej. Jednym z największych wyzwań na początku prowadzenia firmy są koszty związane z obowiązkowymi składkami ZUS. Na szczęście polskie prawo przewiduje ułatwienia dla początkujących przedsiębiorców w postaci ulgi na start. W naszym biurze rachunkowym Taxman często spotykamy się z pytaniami dotyczącymi tego udogodnienia. Wyjaśniamy wszystko, co musicie wiedzieć o uldze na start – od warunków skorzystania, przez okres obowiązywania, aż po potencjalne oszczędności.
Spis treści
Czym jest ulga na start ZUS i jakie daje korzyści?
Ulga na start to zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez pierwsze 6 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej. W tym okresie jesteście zobowiązani jedynie do opłacania składki zdrowotnej. Dzięki temu w pierwszych miesiącach działalności nie płacicie składek emerytalnej, rentowej, chorobowej ani wypadkowej – wysokość oszczędności zależy od tego, od jakiej podstawy płacilibyście składki bez ulgi. To znaczące wsparcie, które pozwala na stabilniejszy start i większą płynność finansową w początkowym okresie funkcjonowania firmy.
Ulga na start – warunki skorzystania z preferencji
Czy przysługuje Wam ulga na start? Warunki, jakie musicie spełniać to po pierwsze, rozpoczynacie działalność gospodarczą po raz pierwszy lub podejmujecie ją ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od jej ostatniego zawieszenia, lub zakończenia. Po drugie, nie wykonujecie działalności na rzecz byłego pracodawcy, u którego w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym pracowaliście na etacie i wykonywaliście czynności wchodzące w zakres obecnie planowanej działalności. Dodatkowo nie możecie prowadzić działalności gospodarczej dla byłego pracodawcy w zakresie, w jakim wykonywaliście u niego pracę w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.
Jak skorzystać z ulgi na start? Krok po kroku
Jak skorzystać z ulgi na start? Proces rozpoczęcia korzystania z ulgi na start jest stosunkowo prosty. Na początku należy zarejestrować działalność gospodarczą w CEIDG i – najprościej już we wniosku – zgłosić się wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu ZUS ZZA z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05 40. Zgłoszenie trzeba złożyć w ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności. W okresie korzystania z ulgi będziecie opłacać wyłącznie składkę zdrowotną. Warto zadbać o odpowiednie prowadzenie dokumentacji – możecie wybrać księgowość online lub tradycyjną formę rozliczeń. Po upływie 6 miesięcy przechodzicie na standardowe zasady opłacania składek lub możecie skorzystać z innych dostępnych preferencji.
Ulga na start – dla kogo może być rozwiązaniem?
Ulga na start jest dostępna dla konkretnej grupy przedsiębiorców. Możecie z niej skorzystać, jeśli jesteście osobą fizyczną rozpoczynającą jednoosobową działalność gospodarczą. Warunkiem jest również to, że nie prowadziliście wcześniej firmy lub minęło co najmniej 60 miesięcy od jej zamknięcia. Z ulgi mogą skorzystać także wspólnicy spółki cywilnej – nie obejmuje ona natomiast działalności prowadzonej w formie spółki prawa handlowego. Warto podkreślić, że ulga na start obejmuje również osoby, które wcześniej pracowały na umowę o pracę i zdecydowały się na założenie własnej firmy. Jest to szczególnie korzystne rozwiązanie dla specjalistów, którzy chcą rozpocząć samodzielną działalność w swojej branży. Musicie jednak pamiętać, że jeśli planujecie świadczyć usługi dla swojego poprzedniego pracodawcy, konieczne jest zachowanie odpowiedniego odstępu czasowego i zakresu świadczonych usług.
W naszym biurze rachunkowym często doradzamy klientom w tej kwestii, pomagając im bezpiecznie przejść przez proces transformacji z pracownika na przedsiębiorcę. Dodatkowym atutem jest fakt, że ulga na start może być łączona z innymi preferencjami podatkowymi dostępnymi dla nowych przedsiębiorców. Oznacza to, że oprócz oszczędności na składkach ZUS, możecie również skorzystać z innych udogodnień, które ułatwią wam start w biznesie. Pamiętajcie jednak, że z ulgi na start można skorzystać ponownie dopiero wtedy, gdy działalność podejmujecie po upływie co najmniej 60 miesięcy od jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia.
Ograniczenia i wykluczenia z ulgi na start
Istnieje szereg sytuacji, w których ulga na start nie będzie przysługiwać. Dotyczy to przede wszystkim osób, które prowadziły działalność (także zawieszoną) w ciągu ostatnich 60 miesięcy, wspólników spółek innych niż spółka cywilna oraz przedsiębiorców wykonujących na rzecz byłego pracodawcy te same czynności, które wykonywali u niego na etacie w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.
Umowa B2B a ulga na start – co musicie wiedzieć
Szczególną uwagę należy zwrócić na sytuację, gdy planujecie współpracę B2B z dotychczasowym pracodawcą. Ulga na start nie będzie dostępna w kilku przypadkach. Po pierwsze, gdy w ramach działalności będziecie świadczyć te same usługi, które wykonywaliście na etacie. Po drugie, gdy w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym pracowaliście u tego pracodawcy na etacie, wykonując czynności wchodzące w zakres działalności – liczy się rok kalendarzowy, a nie 12 miesięcy od zakończenia umowy. Wreszcie, gdy zakres obowiązków jest tożsamy z poprzednio wykonywanymi zadaniami. W naszym biurze rachunkowym Taxman doradzamy, jak bezpiecznie przejść na współpracę B2B, zachowując jednocześnie prawo do ulgi na start. Pomagamy też w wyborze optymalnej formy rozliczeń i prowadzimy profesjonalną księgowość dla przedsiębiorców na każdym etapie rozwoju firmy.
Ulga na start w 2026 roku – składka zdrowotna i co dalej
Ulga na start w 2026 r. działa na dotychczasowych zasadach: przez 6 pełnych miesięcy kalendarzowych nie opłacacie składek na ubezpieczenia społeczne, ale składka zdrowotna pozostaje obowiązkowa. Jej wysokość zależy od formy opodatkowania. Na skali podatkowej i podatku liniowym minimalna składka wynosi w 2026 r. 432,54 zł miesięcznie, a na ryczałcie 498,35 zł, 830,58 zł albo 1 495,04 zł – w zależności od przychodu osiągniętego od początku roku.
Gdy ulga na start się skończy, przez kolejne 24 miesiące możecie płacić składki społeczne od preferencyjnej podstawy. W 2026 r. wynosi ona 1 441,80 zł (30% minimalnego wynagrodzenia), co daje 456,18 zł składek społecznych miesięcznie łącznie z dobrowolną składką chorobową. Trzeba wtedy wyrejestrować się z samego ubezpieczenia zdrowotnego (ZUS ZWUA) i zgłosić do ubezpieczeń na ZUS ZUA z kodem 05 70.
Ulga na start nie jest obowiązkowa. W okresie jej stosowania nie podlegacie ubezpieczeniu chorobowemu, więc nie macie z tego tytułu prawa do zasiłku chorobowego ani macierzyńskiego, a na koncie emerytalnym nie przybywa składek. Osoby, które spodziewają się dziecka lub chcą mieć ochronę na wypadek choroby, mogą zrezygnować z ulgi i od razu przejść na składki preferencyjne.
